Onlangs zag ik in een flits de bovenstaande tekst staan op de bestelauto die mij voorbijreed. Nota bene een slogan van een reclamebedrijf. Ik moest aan die slogan denken toen ik werd uitgenodigd voor een column op de webpagina van De Vallei.
Durf anders te zijn !!

Vanuit Veenendaal doorkruis ik weleens de samenwerkende WERV regio. Zowel vanaf de A12, maar ook vanuit de trein, rijdend over het spoor Utrecht – Arnhem, krijg ik nu niet bepaald het gevoel door een speciaal stukje en vooral anders Nederland te rijden. Achter het treinraam ervaar ik dat ik de bossen van de Utrechtse Heuvelrug verlaat en na twee stops de bossen van de Veluwe induik. En wat er tussen ligt, is inderdaad anders dan bomen. Over de A12 van west naar oost, zie ik bij de afslag Veenendaal-West het begin van bedrijventerreinen. Dat zet zich voort tot de afslag Ede-Wageningen. Maar is het anders dan wat ik de Randstad heb gezien ? Of wat mij kilometers verder te wachten staat bij Arnhem-Velperbroek? Ook de automobilist op de A30 ontwaart bij Barneveld, met de kruising met de A1 een uitgestrekt en nog verder uitstrekkend bedrijventerrein.
Is dit gebied nu anders??

De vraag stellen is hem beantwoorden.
Nee, de WERV en De Vallei presenteren zich in uiterlijk bepaald niet anders dan andere regio’s. Sterker nog: het is eerder meer van hetzelfde. Hetzelfde gevoel wat menige bezoeker van winkelcentra bekruipt: wéér ABC (Albert Heijn, Blokker en C&A).

En ja, ik vind dat de WERV regio en De Vallei anders moeten en durven zijn.
Geen kopie van De Randstad of welke andere regio ook. Het onderscheidend vermogen zit hem in de aanwezigheid van een universiteit. Een universiteit die alles te maken heeft met voeding en levensmiddelen(technologie). Een universiteit die in de Keuzegids Hoger Onderwijs 2009 tot beste universiteit is uitgeroepen (op basis van diverse criteria). Een universiteit die samen met diverse instituten op voedingsgebied in deze regio een hoofdrol speelt in het concept Food Valley. En waar diverse bedrijven (o.a. multinationals) zich aan verbinden en nog meer kunnen verbinden om de onderzoeken te gebruiken voor hun bedrijvigheid.

Ik mis de uitstraling ervan als ik op welke manier ook deze regio binnenkom. Dat trotse gevoel mag m.i. best bij de universiteit, de instituten en het bedrijfsleven aan hun voorgevel te zien zijn. Dat trotse gevoel mag wat mij betreft ook en nog veel meer dan nu het geval is, door de regionale bestuurders onder woorden worden gebracht. Kijk over je eigen grenzen en draag dat gevoel van Food Valley uit. Naar elkaar, maar vooral naar het bedrijfsleven, de beide provinciale besturen èn Den Haag.
Kom er maar eens op: waar vind je in ons land op zo’n goed bereikbare plek zoveel kennis en kunde op het gebied van voeding ?

Ik ben opgevoed met wellicht een ietwat ouderwetse slogan: “Tel je zegeningen”. Laat ik afsluiten met deze slogan te koppelen aan de slogan waar ik mee begon en beide als een oproep te hanteren naar iedereen die in WERV en De Vallei werkzaam is: Tel de zegeningen van dit gebied (qua bereikbaarheid, ruimte, wonen en groen) en durf je te onderscheiden! “Anders zijn”, voegt op die manier een zegen toe!

Met een vriendelijke groet,
Henk Ytsma
Hoofd Afdeling Stadsontwikkeling, gemeente Veenendaal.

Regio De Vallei organiseerde dit debat samen met provincie Gelderland, WERV en Stichting Food Valley. Sprekers waren: Co Verdaas, gedeputeerde provincie Gelderland, Henk Ovink, directeur nationale Ruimtelijke Ordening bij VROM, Roger van Hoesel, directeur Food Valley en Jaap Modder, voorzitter College van Bestuur Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Debatleider Gijs Weenink leidde de gesprekken met co-referenten uit het gebied, die bestuurlijk zijn betrokken bij de regio.
Ook na het RuimteDebat biedt de website RuimteForum meer informatie, columns en ruimte voor discussie.
(bron: foto Frans Ypma, APA)

U kunt het verslag dat tijdens het ruimtedebat 20 november 2008 gemaakt is nalezen.

U kunt de foto’s van het RuimteDebat bekijken op de site van Regio De Vallei.

Tijdens het debat is ook een introductiefilm gedraaid. Deze kunt u hier bekijken.

ANWB-directeur Guido van Woerkom pleit voor toekomstige woningbouw in groene gebieden buiten de stad, in een vorm die te vergelijken is met de bungalowparken van Center Parcs en Landal (Trouw van dinsdag). Dat is wat mensen willen en wat ontwikkelaars graag bouwen. Die laatste groep moet de ruimte krijgen om Nederland naar eigen visie te ontwikkelen.

Dit voorstel komt sympathiek over, en zal door veel mensen worden omarmd. Maar is het wel reëel om in grote aantallen nieuwe groene wijken te bouwen met vrijstaande woningen? En moet je marktpartijen laten beslissen hoe we met ruimte in Nederland om moeten gaan?

Lees het artikel verder op de site van Trouw.

Uitkomst van het Ruimteforum is een eerste aanzet voor een strategische gebiedsvisie voor De Vallei. Deze visie wordt verder uitgewerkt in een gebiedsagenda voor het MIRT, afspraken over verstedelijking, een Masterplan voor Food Valley, een bestemming voor het gebied tussen Ede en Barneveld (A30-zone) en een regioverkenning van de provincie Gelderland. Kortom, een flinke opgave die binnen een jaar tijd moet worden gerealiseerd.

In dit jaar worden diverse bijeenkomsten georganiseerd. Het eerste is het RuimteDebat op 20 november a.s.

Stella Efdé
Wethouder van gemeente Wageningen

Er zijn weinig stukjes Nederland te vinden die op een relatief kleine schaal zo’n veelzijdig landschap kennen. Uiterwaarden, polder, stuwwallen en de Veluwe. Westelijk van ons drukt de Randstad met haar hoge bevolkingsdichtheid, in het Noordoosten ligt de Veluwe als de grootste groene long van Nederland.

Dat biedt kansen. Ons diverse landschap en nog redelijk behouden kleinschaligheid is ons handelsmerk. Als we dat uitbuiten door te kiezen voor een vallei van duurzaamheid, zal ook ons rendement duurzaam zijn. Steeds meer mensen zijn zich  bewust van het effect van hun leefstijl op hun gezondheid, maar ook op de wereld en haar toekomst. Gezond en eerlijk eten: dat vinden ze lekker. Authenticiteit is weer hip omdat er al teveel eenvormigheid en massa is. Kwaliteit staat voorop: in tijdsbesteding, consumptie en wonen. Bij bewust leven hoort ook denken aan de toekomst van je kinderen.  

Deze behoeften passen naadloos op wat de Vallei, in tegenstelling tot de Randstad, te bieden heeft: de diversiteit en kleinschaligheid lenen zich perfect voor duurzame en diervriendelijke landbouw, recreatie en natuurbeleving in het buitengebied. Onze eigen universiteit biedt een wereld aan kennis over gezond voedsel, biologische landbouw, hernieuwbare energie en groene innovatie. Als de Vallei de kennis van de WUR en innovatieve bedrijven in de regio zou bundelen en in de praktijk brengen, zouden we groeien in kwaliteit. Geen openluchtmuseum, wel meer combinaties van boeren en landschapsbeheer, (re)creatief ruimtegebruik en slimme en schone technieken in productiebedrijven.

Met weinig sturing wordt elk gebied meer van hetzelfde: grijs en uitgedijd. Een gebied met samenhang en een eigen karakter krijg je echter alleen maar met lef en een groot draagvlak voor scherpe keuzes. Het betekent dat het buitengebied groen blijft en de steden compact worden gebouwd. Dat dienstverleners voorrang genieten boven bedrijven met een groot ruimte- en energiebeslag. Dat we langs de toch al lawaaierige A12 windmolens bouwen, en de steden en dorpen verbinden met hoogwaardig openbaar vervoer en fietspaden.  En dat overheden hun  inwoners en bedrijven prikkelen om ideeën  uit te wisselen over duurzaam leven. Slow Food Valley, een mooie geuzennaam, toch?    

Tineke Strik
oud wethouder Wageningen
lid Eerste Kamer GroenLinks

Gevraagd een column te schrijven in aanloop naar het ruimtedebat De Vallei op 20 november voldoe ik graag.  Laat ik maar direct met de deur in huis vallen; de Vallei is, als het om de positionering van het gebied gaat een nietszeggende term. Vallei is een algemene benaming voor ‘vrij uitgestrekte inzinking van de bodem tussen hoogvlakten, bergen of heuvels’ (bron: van Dale, Groot Woordenboek der Nederlandse Taal, 12e herziene druk). De benaming Gelderse Vallei geeft al beter aan wat bedoeld wordt. Juist als het gaat om een strategische gebiedsvisie als basis vormt de naam van het gebied een belangrijke rol.

Het gedoceerd aantrekken van kwalitatief en hoogwaardig bedrijfsleven vergt naast een basis infrastructuur ook een overheidsklimaat dat bedrijven welkom heet en daar naar handelt. Ook het ‘wonen’ wordt als een gebiedsopgave bestempeld, terecht, het wonen tussen de ‘heuvels’ Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe is een absoluut verkooppunt.

De aaneenschakeling van een voedsel-keten onder de noemer van Food Valley is onderscheidend; a healthy way of life zet het gebied beter op de kaart. Overigens vind ik de samenwerking met Health Valley(Nijmegen) zeker zo interessant en maakt het in combinatie met de gastvrijheidssector onder de paraplu www.foodandhealthgelderland.nl compleet.

Nog even terug naar de naam van een gebied. Niet alleen de Vallei ook WERV zegt niets, what’s in the name? De kunst is om de woorden niet te hoeven uit te leggen; Regio De Vallei behoeft tekst en uitleg idem geldt dat voor WERV, kortom de namen alleen zijn niet wervend op zich. Voor bestuurders en/of ambtenaren die met dit dossier bezig zijn zullen de benamingen voldoen maar voor marktpartijen(ondernemers) en het grote publiek zijn het nietszeggende woorden.

Dit is vreselijk jammer omdat gestreefd wordt naar een ‘inspirerend toekomstbeeld’. Wonen, werken en mobiliteit zijn zaken die in 2020 het best op elkaar zijn afgestemd in de corridor, van Nijkerk, Barneveld, Scherpenzeel, Ede, Veenendaal, Rhenen en Wageningen. Kortom in het dal tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe.

Wilco P.M. de Jong
directeur Veluws Bureau voor Toerisme

Oude nationale ruimtelijke ordeningsnota’s maakten een onderscheid tussen de Randstad, de intermediaire zone en de periferie. Vandaag de dag zijn de Randstad en de omliggende regio’s (delen van Noord-Brabant en Gelderland) aan elkaar geklonken, het is één ‘urban field’ met weliswaar groenzones en landelijke gebieden ertussen.

De Vallei is één van de schakelpunten tussen de Randstad en de rest van Nederland. Daarbij moet wel worden aangetekend dat de relatie het sterkst is met Utrecht, terwijl Utrecht op haar beurt de kleinste schakel in de Randstad is. In de recente nota Randstad 2040 wordt dé Randstad als ruimtelijk-economisch concept eigenlijk begraven. Gesproken wordt nu van de metropolitane regio Amsterdam met her en der complementaire gespecialiseerde functies in Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Natuurlijk heeft de Vallei als schakelregio relaties met de Randstad, de files richting het Westen van het land getuigen er dagelijks van. Een recent onderzoek van de provincie Gelderland laat echter zien dat de uitwisseling van bedrijven (vertrekkers uit de Vallei richting Randstad en vestigers in de Vallei uit de Randstad) niet op een uitzonderlijk hoog niveau staat. De overloop vanuit de Randstad moet niet worden overdreven, zo concluderen de provinciale onderzoekers.

Naast de toeristische troefkaarten Veluwe en Utrechtse Heuvelrug heeft de Vallei nog een – ook in het buitenland – erkend economisch speerpunt, namelijk Food Valley. Rondom Wageningen Universiteit en Researchcentrum (WUR) en andere onderzoeksinstituten (bijv. NIZO, TNO Voeding) ontwikkelt zich een cluster van bedrijven en instellingen op het terrein van voeding, biotechnologie en gezondheid. Plezierig is ook dat vriend en vijand erkennen dat op agrarisch gebied Food Valley de enige plek in Nederland is die er toe doet. Bij medische technologie bijvoorbeeld is dat heel anders, daar vechten Maastricht, Nijmegen, Utrecht, Rotterdam, Amsterdam, Leiden en Groningen om aandacht van ‘Den Haag’ als het gaat om R&D-programma’s en promotie in het buitenland. Food Valley zal zich van een concentratie van research moeten ontwikkelen tot een breed cluster en hechte community, waarin technologie-ontwikkeling en innovatie centraal staan. Daarbij past meer verwevenheid met het midden- en kleinbedrijf, maar ook aandacht voor specifieke bedrijfslocaties, de komst en huisvesting van buitenlandse werknemers, internationaal onderwijs en gerichte internationale marketing.

Mijn beeld is dat de Vallei per functie (wonen, werken, recreëren, etc.) en per deelfunctie (binnen werken bijv. detailhandel, logistiek, Food Valley, industrie) moet bekijken wat nu én in de toekomst het geografische werkingsniveau is. Sommige zaken zijn en blijven lokaal en regionaal, op andere terreinen vervult de Vallei nationale functies (dus ook in relatie tot de Randstad) en op een enkel terrein (met als belangrijkste speerpunt Food Valley) moet je internationale ambities hebben. Op die laatste terreinen is de Randstad voor de Vallei gewoon een maatje te klein.

Drs. René Buck is directeur van het economisch, logistiek en vastgoed onderzoeks- en adviesbureau Buck Consultants International. Buck Consultants International heeft in Nederland vestigingen in Nijmegen en Den Haag en heeft 70 medewerkers in dienst.